Dostoyevski'nin en bilinen eserlerinden Budala'nın incelemesi, konusu ve karakterleri

En büyük Rus yazarlarından birisi olarak kabul edilen Dostoyevski’nin 1868 yılında yayımladığı bu romanı sadece kendi döneminde değil aynı zamanda günümüzde bile hala tartışılan bir eserdir[1].

Romanda, Dostoyevski Hz.Isa’ nın ahlakını, Prens Mişkin karakterinde pratiğe dökmeye çalışmıştır.

Dostoyevski Hz. İsa’ yı, Prens Mişkin özelinde;

önyargısız - insanları kucaklayıcı – insanların sevilecek yönlerine meraklı o yönleri araştırıcı sonsuz iyi niyetli – maddeye, eşyaya değer vermeyen – her nedense çalışmaya ihtiyaç duymayacak denli zengin resmetmiştir.

Prens Mişkin adeta bir saniye sonrasını dahi kurgulamaktan utanan, art niyetsiz biri durumundadır.

Lakin prens Mişkin, karakterinin bu prensiplerine sadık kalırken romanın diğer karakterlerince oluşturulan, gittikçe sarpa saran olaylar örgüsünde zaman zaman kaçıp gitme duyguları, zaman zaman paranoid düşünceleri ile mücadele etmek zorunda kalacaktır.

Romanın ilerleyen bölümlerinde gerçek bir Budala ile karşı karşıya olduğumuzu düşüneceğimiz pek çok durumla karşılacağız.

Yazarın tam bu soruyu okuyucuya sordurmaya başladığı anda eylemin önemi ve zorluğuna olan düşünceleri çok dikkat çekici.

Kanımca evrene sonsuz sevgiyi getiren Hz. İsa(a.s) ile Yüce Allah’ ın Habibim diye seslendiği Hz. Muhammed (s.a.v) arasında ki temel ayırımı bu sorudan sonra farkediyorum.

Sonsuz sevgi, önyargısız bir kucaklayıcılık ile kalpleri şifalandıran peygamber Hz. İsa (a.s) den sonra iradeyi kutsayan, son peygamber Hz. Muhammed (s. a.v) ile elçilik- resulluk kapısının kapanması çok manidar.

Romanı RANA TOKA hanımefendiden dinliyorum. 5. Parcadan oluşan okumanın 3. parçasının ortasındayım. Yazarın pratiğe ve eyleme ait düşüncelerini merak etmekteyim. Belki ara ara yazılı metnini de okumam gerekecek.

6.03. 2022

Saat 7.48

[1] https://www.kafakalem.com/dostoyevski-nin-en-bilinen-eserlerinden-budala-nin-incelemesi-konusu-ve-karakterleri/9129/